Chương trình Golden Visa Latvia đang điều tra hơn 20 công ty nghi vấn gian lận Golden Visa, với gần 200 nhà đầu tư nước ngoài liên quan và hơn €10 triệu bị đưa vào các sơ đồ đầu tư giả mạo. Đây là tín hiệu cảnh báo quan trọng cho bất kỳ ai đang cân nhắc con đường định cư châu Âu thông qua góp vốn doanh nghiệp.
Ngày 28/4/2026, Cơ quan Tình báo Tài chính Latvia (FIS) chính thức xác nhận đang điều tra hơn 20 công ty bị nghi ngờ tham gia vào các sơ đồ đầu tư giả mạo trong chương trình Golden Visa nước này. Đây là vụ bê bối lớn nhất từ trước đến nay liên quan đến chương trình định cư đầu tư tại Latvia và là bài học quan trọng cho bất kỳ ai đang tìm kiếm thường trú châu Âu thông qua góp vốn doanh nghiệp.
Chương Trình Golden Visa Latvia Hoạt Động Như Thế Nào?
Latvia hiện cho phép công dân nước ngoài xin giấy phép cư trú tạm thời (TRP) bằng cách đầu tư €50.000 hoặc €100.000 vào vốn cổ phần của một công ty Latvia, với điều kiện công ty đó đóng ít nhất €40.000 thuế mỗi năm.
Trong năm ngoái, chương trình thu hút gần €6 triệu và cấp phép cho 341 người, bao gồm cả nhà đầu tư lẫn người thân phụ thuộc.
Tính từ khi ra mắt năm 2010, đây vẫn là một trong những con đường thường trú châu Âu có ngưỡng đầu tư thấp nhất. Tuy nhiên, chính sự linh hoạt này đang tạo ra lỗ hổng nghiêm trọng.
Vụ Điều Tra: Con Số Đáng Lo Ngại
Khoảng 200 công dân nước ngoài bị cho là đã đầu tư hơn €10 triệu vào vốn cổ phần của các công ty bị nghi vấn. Hơn 50 người đã nhận được giấy phép cư trú tạm thời, và tổng số thành viên gia đình đã nhận hoặc đã nộp đơn vượt 100 người.
Điểm mấu chốt nằm ở cơ chế vận hành của các sơ đồ gian lận này.
Tiền Đầu Tư Đi Đâu?
Theo FIS, trong các trường hợp bị nghi vấn, tiền đầu tư không thực sự tham gia vào hoạt động kinh doanh. Dòng tiền được định tuyến trở lại cho người tổ chức sơ đồ thông qua:
- Các khoản vay nội bộ không có cơ sở kinh tế
- Giao dịch mua bán xe hoặc bất động sản giả tạo
- Chuyển khoản không rõ mục đích kinh doanh
- Hợp đồng dịch vụ khống
Đặc biệt nghiêm trọng: trong một số trường hợp, các nhà đầu tư được thông báo trước rằng họ sẽ không nhận được cổ tức và không thể thu hồi vốn.
Trưởng FIS Toms Platacis mô tả một mô hình điển hình: số tiền €50.000 bắt buộc được thanh toán theo vòng tròn gia tăng thay vì như một khoản đầu tư thực sự duy nhất — “mười nghìn, trả năm lần theo vòng.”
Các Công Ty Bị Điều Tra: Những Dấu Hiệu Nhận Biết
Cuộc điều tra của De Facto (đài truyền hình công cộng Latvia) chỉ ra nhiều mô hình đáng chú ý:
🔴 Mô hình 1 — Công ty vỏ bọc có trụ sở nước ngoài
Một công ty có trụ sở tại Bồ Đào Nha, thành lập khoảng 18 tháng trước, đã thu hút chín nhà đầu tư nộp đơn xin TRP trong năm ngoái. Danh sách cổ đông gồm 30 cá nhân đến từ Ấn Độ, Afghanistan, Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ, Chile, Malawi, Syria, Vanuatu và các quốc gia khác — mỗi người nắm một loại cổ phần không có quyền biểu quyết theo điều lệ công ty.
🔴 Mô hình 2 — Một chủ sở hữu kiểm soát nhiều công ty
Điều tra xác định một chủ sở hữu kiểm soát nhiều công ty, mỗi công ty thu hút số lượng nhà đầu tư tối đa được phép. Hai trong số các công ty đó ghi nhận doanh thu bằng không và thua lỗ vào năm 2024.
🔴 Mô hình 3 — Nợ thuế chồng chất
Năm công ty liên quan đến một nữ doanh nhân cũng xuất hiện trong cuộc điều tra, ba trong số đó có nợ thuế tồn đọng. Các nhà đầu tư được các công ty này bảo lãnh đã nhận TRP vào năm 2022, 2023 và 2024, nhưng đơn nộp năm ngoái bị từ chối hoặc đang chờ xử lý.
Bức Tranh Toàn Cảnh Của Chương Trình
Dữ liệu từ Lursoft cho thấy bức tranh đáng lo ngại:
- 7/78 công ty thu hút nhà đầu tư nước ngoài trong 5 năm qua đã ngừng hoạt động
- Khoảng 20 công ty có nợ thuế tồn đọng
- Khoảng một nửa có dưới 5 nhân viên
- Chỉ khoảng một nửa thực sự đáp ứng ngưỡng thuế hàng năm €40.000
Chương trình Golden Visa của Latvia đã hoạt động từ năm 2010. Những năm đầu tạo ra hơn €1 tỷ đầu tư, phần lớn từ công dân Nga, nhưng khối lượng giảm mạnh sau khi các quy định chặt chẽ hơn được áp dụng. Con đường vốn cổ phần hiện chỉ chiếm 0,3% tổng đầu tư phi cư dân vào nền kinh tế Latvia.
Dù vậy, dữ liệu OCMA ghi nhận sự phục hồi: chương trình nhận được 109 đơn đăng ký trong năm ngoái, gấp hơn 5 lần so với 20 đơn vào năm 2021. Cứ 3 đơn thì xấp xỉ 1 đơn được chấp thuận.
Áp Lực Pháp Lý Đang Leo Thang
Đây là phần mà bất kỳ ai đang cân nhắc đầu tư định cư châu Âu cần đọc kỹ:
Kho bạc Nhà nước Latvia đã gọi chương trình này là “không thực tế” và thúc đẩy đánh giá rủi ro rửa tiền trong ít nhất 5 năm. Tuần trước, Quốc hội Latvia (Saeima) đã chấm dứt tuyến đường chứng khoán chính phủ — vốn chỉ thu hút 88 nhà đầu tư trong một thập kỷ tồn tại.
Kể từ năm 2012, Cơ quan An ninh Nhà nước đã bổ sung hơn 30 người giữ giấy phép vào danh sách đen và cảnh báo rằng quá trình thẩm định không thể đảm bảo nhà đầu tư sẽ không gây ra mối đe dọa an ninh.
Ilze Briede, Trưởng bộ phận Di trú của OCMA, thừa nhận trước ủy ban rằng việc loại một công ty không hoạt động kinh doanh thực sự nhưng chính thức nộp đủ thuế ra khỏi chương trình là rất khó. “Theo quan điểm của chúng tôi, tiêu chí này hiện tại là không đủ,” bà nói.
Một số nghị sĩ hiện đang xem xét luật để đóng cửa hoàn toàn tuyến vốn cổ phần. Jānis Dombrava, Trưởng ủy ban điều tra nghị viện, mô tả chương trình là “một cách thô sơ để lách hệ thống.”
Bài Học Cho Nhà Đầu Tư Đang Tìm Định Cư Châu Âu
Vụ việc tại Latvia phản ánh một xu hướng đáng lo ngại đang diễn ra trên toàn EU: các cơ quan quản lý đang siết chặt kiểm soát các chương trình định cư đầu tư, và những ai tham gia vào các sơ đồ không rõ ràng, dù vô tình, đều có thể bị thu hồi giấy phép cư trú.
Với nhà đầu tư nghiêm túc, bài học rút ra rất rõ ràng:
- Kiểm tra lịch sử thuế và tài chính của công ty nhận vốn trước khi ký bất kỳ hợp đồng nào.
- Yêu cầu bằng chứng về hoạt động kinh doanh thực tế, không chỉ đóng thuế trên giấy tờ.
- Làm việc với cố vấn di trú được cấp phép và có uy tín, đặc biệt đối với các chương trình có cấu trúc phức tạp như góp vốn doanh nghiệp.
Định cư châu Âu qua đầu tư là con đường hoàn toàn hợp pháp, nhưng chỉ khi được thực hiện đúng cách, với đúng đối tác, và trong đúng chương trình.
📌 Anh chị đang tìm hiểu các chương trình định cư EU uy tín và phù hợp với gia đình mình? Hãy để lại bình luận hoặc nhắn tin trực tiếp để được tư vấn miễn phí từ Khải Di Trú.