Ông Browne coi dự luật là việc chỉnh đốn nội bộ khu vực thay vì đáp trả Brussels. Giới chuyên gia đồng tình về thời điểm nhưng bất đồng về chi phí.

Antigua & Barbuda vừa đưa ra các tu chính cho Đạo luật Đầu tư cấp Quốc tịch 2013. Đơn vị Đầu tư cấp Quốc tịch (CIU) sẽ phải chịu kiểm toán tài chính độc lập hàng năm và kiểm toán hoạt động hai năm một lần. Yêu cầu lưu trú sau khi có quốc tịch tăng từ 5 ngày lên 30 ngày.

Thủ tướng Gaston Browne đã trình Dự luật Đầu tư cấp Quốc tịch (Sửa đổi) 2026 trước Quốc hội vào thứ Ba, theo báo Antigua Observer.

Mục đích của dự luật là đồng bộ hóa với Hiệp định Cơ quan Quản lý Đầu tư cấp Quốc tịch Đông Caribbean (ECCIRA). Đây là khung pháp lý được 5 quốc gia thuộc Tổ chức các Quốc gia Đông Caribbean (OECS) có chương trình CBI (Đầu tư cấp Quốc tịch) áp dụng. Cơ quan quản lý khu vực này dự kiến hoạt động vào tháng 9.

Theo bản sửa đổi, các cuộc kiểm toán hoạt động phải tuân theo chuẩn mực kiểm toán và báo cáo tài chính quốc tế. CIU phải nộp báo cáo định kỳ 6 tháng cho ECCIRA và tiếp tục báo cáo cho Quốc hội. Giám đốc điều hành của cơ quan này phải quản lý chương trình theo các tiêu chuẩn và chỉ thị của chính quyền.

Thay đổi về lưu trú áp dụng cho đương đơn thành công và người phụ thuộc. Ông Browne báo cáo trước Quốc hội rằng yêu cầu 30 ngày đã được thực thi trên mặt hành chính. Tu chính án này chỉ nhằm loại bỏ điểm mâu thuẫn giữa luật pháp trong nước và hiệp định khu vực.

Trùng hợp, không phải nhượng bộ

Dự luật xuất hiện ngay sau khi Ủy ban Châu Âu gửi thư cho 5 quốc gia CBI vùng Caribbean. Nội dung thư yêu cầu họ loại bỏ dần các chương trình này trước tháng 6/2028. Khoảng thời gian sát nhau có thể gây hiểu lầm về quan hệ nhân quả. Những người theo dõi quá trình cải cách khu vực đều thấy các tu chính án này đã được chuẩn bị từ lâu.

Các cải cách “không phải là phản hồi trực tiếp đối với tin tức tuần trước”, theo Patrick Peters từ Client Referrals. Ông cho rằng đây là nỗ lực đồng bộ hóa khu vực đằng sau ECCIRA. Các động thái của EU “chắc chắn củng cố tầm quan trọng của việc thực thi chúng”, ông thừa nhận. Ông coi thời điểm này “phần lớn là sự trùng hợp ngẫu nhiên thay vì chất xúc tác”.

Nuri Katz, Chủ tịch Apex Capital Partners, thấy thông báo này không bất ngờ vì lý do tương tự. Tất cả các quốc gia CIP vùng Caribbean đã đồng ý với yêu cầu 30 ngày từ lâu. Đây “chỉ là thêm một động thái lập pháp nhằm thiết lập nguyên tắc đó”.

Do đó, ông không tin rằng việc này “có bất kỳ liên hệ nào với thông tin từ EU tuần trước”.

Ý nghĩa thực sự của 30 ngày

Peters muốn đính chính một cách hiểu sai đang lan truyền. Cách hiểu đó cho rằng công dân mới phải ở Antigua & Barbuda 30 ngày mỗi năm. Yêu cầu thực tế là 30 ngày trong vòng 5 năm. Nó chỉ bắt đầu “sau khi quốc tịch được cấp và hộ chiếu được phát hành”. Lúc này, việc di chuyển đến quốc gia đó rất dễ dàng đối với người sở hữu hộ chiếu.

Ông dự đoán CIP sẽ ít bị ảnh hưởng. Antigua & Barbuda luôn có yêu cầu về lưu trú. Đối với hầu hết các gia đình, “việc dành tổng cộng 30 ngày nghỉ dưỡng ở một điểm đến nhiệt đới trong vòng 5 năm không chỉ khả thi mà còn được hoan nghênh”.

Katz ít lạc quan hơn. Ông đồng ý rằng quy định chỉ áp dụng cho người mới nộp đơn, không áp dụng cho công dân hiện tại. Tuy nhiên, yêu cầu 30 ngày sẽ cộng thêm “một khoản chi phí khổng lồ cho chương trình”, cả về tiền bạc lẫn thời gian nghỉ việc. Với một gia đình 4 người, chuyến bay đến Antigua từ hầu hết mọi nơi “có thể lên tới hàng chục nghìn đô la”. Do đó, ông dự đoán yêu cầu lưu trú 30 ngày “sẽ tạo áp lực giảm sút đối với các chương trình này”.

“Cứ tiến hành kiểm toán”

Các điều khoản kiểm toán nhận được sự tán thành hoàn toàn từ Peters. Ông “luôn tin rằng các chương trình được quản trị tốt, minh bạch cuối cùng sẽ là những chương trình mạnh nhất”. Vàng thật không sợ lửa, ông ví von, “nên cứ tiến hành kiểm toán, cứ minh bạch, và cứ thực thi các quy tắc”.

Ông áp dụng logic tương tự cho cách chi tiêu tiền thu được từ CBI. Dù số tiền tài trợ cho khách sạn để tạo việc làm, sản xuất phim ảnh, nhà ở giá rẻ, hay trường trung học mới, “người dân địa phương phải thấy được giá trị thực sự từ những chương trình này”. Nếu không có tác động rõ ràng đó, “sự ủng hộ của công chúng tất yếu sẽ suy yếu theo thời gian”.

Một cơ hội hay sự đếm ngược?

Peters chỉ ra khoảng thời gian chuyển tiếp 24 tháng của Ủy ban là bằng chứng cho thấy Brussels muốn có kết quả đàm phán. Nếu mục tiêu là đình chỉ việc miễn thị thực ngay hôm nay, “EU đã có sẵn các cơ chế để làm điều đó”.

Thay vào đó, Brussels “đã để ngỏ cánh cửa cho các cuộc đối thoại và đàm phán tiếp theo”.

Khoảng thời gian này cũng cho Hệ thống Cấp phép và Thông tin Du lịch Châu Âu (ETIAS) có thời gian chứng minh vai trò như một lớp sàng lọc. Ông dẫn chứng Hệ thống Ủy quyền Du lịch Điện tử (eTA) của Canada làm tiền lệ.

Canada vẫn giữ nguyên quyền đi lại miễn thị thực trong khi “sàng lọc điện tử hành khách trước khi họ lên máy bay”. ETIAS có thể cung cấp cho EU “một lớp quản lý rủi ro hiệu quả tương tự”.

Katz không thấy cơ hội nào như vậy. Giới kỹ trị Châu Âu “chỉ đơn giản là phản đối về mặt đạo đức ý tưởng mua bán quốc tịch”. Họ núp bóng các mối quan ngại an ninh, dù “gần như chưa từng có sự cố an ninh nào liên quan đến công dân CIP” tại Châu Âu.

Theo lời ông, hệ thống quan liêu phản đối chỉ vì “họ không thích việc người giàu có thể mua quốc tịch”.

Theo đánh giá của Peters, thời gian tới sẽ ít xoay quanh việc các chương trình CBI có tồn tại hay không. Trọng tâm “nằm ở việc khu vực pháp lý nào có thể chứng minh họ được quản trị tốt, quản lý có trách nhiệm và có ý nghĩa về mặt kinh tế”.

Ông dự đoán các quốc gia có thể thể hiện sự thẩm định nghiêm ngặt, quy mô phù hợp, giám sát minh bạch và lợi ích kinh tế thực sự “sẽ ở vị thế mạnh hơn nhiều so với những quốc gia không làm được”.

5 quốc gia CBI đã nộp phản hồi chung cho thư của Ủy ban vào tuần trước. Họ đồng ý cử một phái đoàn cấp cao đến Brussels. Cột mốc chính thức tiếp theo diễn ra vào tháng 12. Khi đó, báo cáo về Cơ chế Đình chỉ Thị thực tiếp theo của EU sẽ đến hạn.

Để hiểu rõ hơn về các điều kiện sửa đổi, mức phí và quyền lợi, xem chi tiết tại Chương trình đầu tư quốc tịch Antigua & Barbuda.

Liên hệ tư vấn cùng chuyên gia Khải Di Trú ngay hôm nay để có lộ trình định cư an toàn, minh bạch và tối ưu nhất.